Varia: Antonius / VOC-schip - genealogie POORTMANS

genealogie POORTMANS

Home

Contact

Info

Sitemap

Parenteel

Geschiedenis

Verspreiding

Naam

Onderzoek

Links

Varia

Nieuws

VOC-schip

De 'spiegel'

De 'Rensberghen' - spiegelschip van de VOC

Zoals de meeste Oostindiëvaarders was de Rensberghen een spiegelschip. De naam van dit type schip slaat op de platte achterkant die 'spiegel' genoemd werd. Typisch voor het Hollandse zeeschip uit die tijd is de klokvorm met daaronder de platte achtersteven. De spiegel werd vaak opvallend versierd met houtsnijwerk, dat in vrolijke kleuren geschilderd was en waarbij echt bladgoud werd gebruikt. De spiegel had grote vensters waarachter de kajuit van de kapitein lag. Hij had in het algemeen een aantal geschutspoorten om het schip ook van achteren te kunnen verdedigen.
Het spiegelschip was een afgeleide van het oorlogsschip, had echter minder en kleiner geschut aan boord en een vollere romp om handelsgoederen te kunnen bergen. De spiegelschepen hadden een gemiddelde lengte van 40 meter en waren driemasters.

Volg de link voor meer informatie over de Vereenigde Oost-Indische Compagnie.

Het spiegelretourschip was het scheepstype dat de VOC het meest gebruikte voor de contacten met Azië. Een voorbeeld van een dergelijk schip is de hier weergegeven Batavia, waarvan in jaren ’80 in Lelystad een replica gebouwd is.

(1) vrachtruim
(2) koebrugdek	Extra ruim voor manschappen en/of specerijen, hooguit 1,5m hoog.
(3) overloopdek	Met kombuis en bottelarij. Belangrijkste verblijfplaats voor de bemanning, tevens geschutsdek voor de zwaardere kanonnen.
(4) verdek
(5) stuurplecht	Achterste begrenzing van het verdek, hier werd het schip bestuurd met het grote stuurrad.
(6) kajuit	Met tevens de kapiteins- en officiershutten.
(7) halfdek	Ook kampanjedek. Het bovenkampanjedek (8) liep hierin over. In de tropen overspannen met doek om bescherming tegen de zon te geven.
(8) bovenkampanjedek	Verhoogd gedeelte aan de achterzijde van het schip.
(9) bakdek	Voorste begrenzing van het verdek. Werd eveneens als verblijfplaats voor de bemanning gebruikt.
(10) galjoen	Verstevigd uitgestoken gedeelte aan de boeg van het schip, meestal voorzien van een prachtig ornament.
(11) boegspriet	Kon, indien noodzakelijk, voorzien worden van twee extra zeilen.
(12) fokkemast	Bevond zich voor op het bakdek.
(13) grote mast	In het midden van het schip en net als de fokkemast vierkant getuigd.
(14) bezaansmast	Op het bovenkampanjedek, langscheeps getuigd.
De gemiddelde bouwtijd van een spiegelretourschip op de werven van de VOC was 5 tot 8 maanden, de bouwkosten bedroegen zo’n f 90.000 tot f 110.000. Hun laadvermogen was over twee eeuwen gemiddeld 800 ton. Een schip ging ongeveer 15 jaar mee. Naast het spiegelretourschip werden door de VOC nog andere, meestal kleinere scheepstypes gebruikt, zoals de hoeker, het galjoot, het jacht, de pinas en het fluitschip. Meer informatie over de schepen van de VOC is te vinden op de websites van de Batavia in Lelystad www.bataviawerf.nl, het Nederlands Scheepvaartmuseum in Amsterdam www.scheepvaartmuseum.nl en de thans van Australië naar Nederland varende Duyfken www.duyfken.com. Bron afbeelding Batavia & begeleidende tekst: KITLV: VOC-Kenniscentrum.



© 2000-2002 Geert Poortmans