genealogie POORTMANS @

Home Contact Info Sitemap
Parenteel Geschiedenis Verspreiding Naam Onderzoek Links Varia Nieuws


Antonius
Onderzoek
Reisroute
    Vertrekpunten
    Vaarroute
VOC-schip
Aan boord
Negapatnam
De reisroute: Vaarroute

Nadat de VOC-schepen zich verzameld hadden bij Texel, in Vlissingen of op de Maas voegden ze zich bij elkaar ter hoogte van de Engelse kust. Men zeilde in konvooi om de vele gevaren (zoals kapers, oorlog, storm, ziekten, etc.) op de lange reis beter te kunnen trotseren. Elk jaar vertrokken uit de republiek drie vloten, in september vertrok de Kermisvloot en later op het jaar de Kerstmisvloot. De 'Rensberghen', het schip waarmee Antonius Poetmans in 1741 vertrok, behoorde tot de Paasvloot.
De schepen voeren door het Kanaal (afhankelijk van de omstandigheden voer men soms 'achterom' via Schotland) en over de Atlantische Oceaan tot aan de Azoren. Daar werd de Noordoost Passaat opgepikt tot bij de Zuid-Amerikaanse kust. Vandaar voer men zuidoostwaarts tussen moeilijke windstiltegebieden (de "paardebreedten") door het z.g. wagenspoor naar Kaap de Goede Hoop aan de zuidkust van Afrika. Deze plaats werd in 1652 door de VOC als een permanent verversingsstation voor de schepen ingericht. Hier werden nieuwe voorraden ingeslagen, werd het drinkwater ververst en eventuele zieken of gewonden werden verzorgd in het plaatselijke hospitaal. De tussenstop op deze plaats was meestal beperkt in tijd maar kon soms uitlopen van enkele weken tot enkele maanden.


Zicht op de Tafelbaai aan Kaap de Goede Hoop.
(klik op de afbeelding voor een vergroote weergave)


Vanaf de Kaap voer men pal oostwaarts, ongeveer langs de 38ste breedtegraad (de z.g. "Brouwersroute"), waar altijd een stevige westenwind waait en ook de zeestroming oostwaarts is.
Vůůr AustraliŽ moest dan een noordelijke koers worden aangehouden en bereikte men Batavia op het eiland Java. Niet alle schepen voeren naar Java; de VOC had ook vele vestigingen in de rest van AziŽ; Ceylon, India en PerziŽ behoorden ook tot de reisdoelen.


De route van de VOC-schepen vanuit Nederland naar IndiŽ en weer terug.

De terugreis vanuit IndiŽ naar patria verliep iets anders, omdat men op de Indische Oceaan van de aflandige moessonwinden moest profiteren. Dat maakte de tocht wel riskanter, want hoe dichter men langs de kust voer, hoe groter de kans was op piraten of vijandelijke schepen.


Reisduur
De lange zeereis van de Nederlandse Republiek naar AziŽ kostte de VOC-schepen ongeveer acht ŗ negen maanden. Zoals ondermeer blijkt uit de gegevens over de drie schepen die in mei 1741 uit Middelburg vertrokken, kon de reisduur flink uitlopen.

Hoe lang was Antonius Poetmans onderweg?
Het eerste schip uit Middelburg kwam op 04-11-1741 (dus na ongeveer 5 maanden) aan in Kaap de Goede Hoop. Daar verbleef het 30 dagen en op 18-04-1742 bereikte het de eindbestemming Ceylon. Het schip was 11 maanden onderweg geweest.

Het tweede schip arriveerde iets vroeger aan de Kaap (nl. 31-10-1741) maar verbleef er 102 dagen. Het kwam aan in Batavia op 12-06-1742. De reis had iets meer dan een jaar geduurd.

Het derde schip bereikte Kaap de Goede hoop op 03-11-1741, verbleef er 41 dagen en kwam op 17-03-1742 aan in Batavia. Dit schip deed ongeveer 10 maanden over de reis.

Afhankelijk van met welk schip Antonius vertrok duurde zijn reis dus 11, 12 of 10 maanden. Aangezien Antonius overleed in Negapatnam is de kans groot dat hij zich bevond op het schip dat naar Ceylon vertrok.

Klik op de volgende link als u meer wil weten over de levensomstandigheden aan boord van een VOC-schip.


Volg de link voor meer informatie over de Vereenigde Oost-Indische Compagnie.


| home | contact | info | sitemap | parenteel | geschiedenis | verspreiding | naam | onderzoek | links | varia | nieuws |

© 2000-2002 Geert Poortmans