genealogie POORTMANS @

Home Contact Info Sitemap
Parenteel Geschiedenis Verspreiding Naam Onderzoek Links Varia Nieuws


Antonius
Onderzoek
    Bestemming
    Bronnen
    Achtergrond
Reisroute
VOC-schip
Aan boord
Negapatnam
Het onderzoek naar Antonius Poetmans: Bronnen

In het VOC-archief van Den Haag bevinden zich de onderstaande bronnen die ons meer kunnen leren over de bestemming van Antonius Poetmans, zijn carriŤre bij de Verenigde Oost-Indische Compagnie & eventuele omzwervigen in het Oosten.

Zodra de vermelde bronnen onderzocht zijn zal u op deze pagina's het volledige relaas van Antonius Poetmans in dienst van de VOC kunnen lezen.


1. De generale land- en zeemonsterrollen (1691-1791)
De vermelding in de monsterrollen van de naam van het schip waarmee de dienaar in IndiŽ arriveerde, is de onmisbare schakel met de scheepssoldijboeken; de vermelding van de plaats van werkzaamheid (een VOC-vestiging of een Compagnieschip op de inter-Aziatische route) is de onmisbare schakel met de rollen van gekwalificeerden.
Bij de VOC werd onder een monsterrol verstaan een schriftelijke, jaarlijkse opgave van het gehele land- en zeepersoneel in IndiŽ. Iedere dienaar werd hierin met name genoemd. Alle vestigingen in AziŽ, maar ook de Kaap zonden hun eigen monsterrol naar Batavia. In Batavia werden deze rollen tot ťťn generale monsterrol herschreven, welke als zogenoemde slaper in het VOC-archief te Batavia bleef berusten. Van deze slaper werden zes afschriften gemaakt, bestemd voor de zes Kamers in de Republiek. Alleen de rollen van Zeeland en Amsterdam zijn bewaard gebleven.

De rollen bevatten de volgende informatie over de VOC-dienaar: Voornaam en familienaam, rang en gage op dat moment, de naam van het schip waarmee hij in de Oost arriveerde, jaar van aankomst, kamer van indiensttreding, rang en gage bij indiensttreding.

De monsterrollen geven de naam van het schip waarmee de dienaar in IndiŽ arriveerde. De gegevens van een dienaar die aan de Kaap overstapte op een ander VOC-schip zijn te vinden in het scheepssoldijboek van het schip waarmee de dienaar uit de Republiek vertrok.

2. De scheepssoldijboeken (1633-1795)
Uit de monsterrollen is het VOC-schip, waarmee de dienaar in IndiŽ arriveerde, bekend. Dit gegeven geeft toegang tot de scheepssoldijboeken. De opvarenden van ieder VOC-schip van Nederland naar de Oost werden geregistreerd in een apart boek, het scheepssoldijboek, dat bij ťťn bepaald schip behoorde en ook de naam van dat schip droeg. Er werden twee identieke exemplaren gemaakt. Het eerste werd na aankomst van het schip in het VOC-archief te Batavia gedeponeerd; het tweede werd naar het vaderland naar de desbetreffende Kamer gezonden. Tijdens de reis had het scheepssoldijboek het karakter van een scheepsmonsterrol, na aankomst echter werd iedere mutatie van een dienaar bijgeschreven (d.w.z. overplaatsing van de ene vestiging naar de andere, van het ene inter-Aziatische schip naar het andere). De centrale personeelsadministratie te Batavia bracht de verschillende Kamers jaarlijks op de hoogte van deze mutaties..

Aan de hand van deze bron moet het dus mogelijk zijn om te achterhalen in welke plaatsen in de Oost Antonius Poetmans voor de VOC gewerkt heeft.

3. De rollen der gekwalificeerde civiele & militaire dienaren
Uit het scheepssoldijboek of de monsterrol is voor een landpersoneelslid bekend op welke plaatsen hij werkzaam is geweest. Dit gegeven geeft toegang tot de rollen der gekwalificeerde civiele en militaire dienaren (gekwalificeerd civiel is vanaf de rang van jong assistent, gekwalificeerd militair vanaf de rang van sergeant). Jaarlijks (in het algemeen gedateerd ultimo juni) zonden alle vestigingen in AziŽ hun opgave van gekwalificeerde civiele en militaire dienaren naar Batavia. Daar werden deze opgaven herschreven tot twee gescheiden opgaven, ťťn voor de civiele en ťťn voor de militaire gekwalificeerden, en naar de Kamers in de Republiek gezonden.

Gezien de staat van dienst van Antonius (nl. van 1741 t.e.m. 1750) is het best mogelijk dat hij binnen de VOC promotie maakte en ook in deze rollen vermeld wordt.



In het onderzoek naar een dienaar van de VOC zijn de hierboven vermelde rollen & scheepssoldijboeken veruit de belangrijkste bronnen. Maar ook in de volgende bronnen zijn er waarschijnlijk sporen terug te vinden van Antonius:

Betaalsrollen van de opvarenden op voor de Kamer Zeeland uitgevaren schepen (1703-1794)
De rollen zijn per schip geordend en betreffen de uitbetaling van twee maanden gage handgeld aan soldaten en matrozen die ter ontvangst hun handtekening plaatsten.

Verzoekboeken van matrozen en soldaten, bestemd voor schepen van Kamer Zeeland (1671-1794)
De verzoekboeken betreffen de officiŽle verzoeken aan de Bewindhebbers van Kamer Zeeland gedaan door matrozen en soldaten om tijdens hun afwezigheid aan nader te noemen personen uitbetalingen te doen. Onder deze verzoeken plaatsten de verzoekers hun handtekening.

Collectie Oostindische testamenten (1698-1807)
Deze collectie bevat kopieŽn van testamenten die in AziŽ zijn verleden en tevens werden geregistreerd in de weeskamer te Batavia (ook al vond het feitelijk passeren van het testament elders plaats).


Voor een uitgebreider overzicht van de vermelde bronnen kan u ook de pagina
Onderzoek naar een dienaar van de Verenigde Oostindische Compagnie
van het Algemeen Rijksarchief (ARA) in Den Haag bezoeken.


Volg de link voor meer informatie over de Vereenigde Oost-Indische Compagnie.


| home | contact | info | sitemap | parenteel | geschiedenis | verspreiding | naam | onderzoek | links | varia | nieuws |

© 2000-2002 Geert Poortmans